img
AYSO Zeytinyağı Sektörü İçin Çevre Ve Şehircilik İl Müdürü M. Taha Al’ı Ziyaret Etti

AYSO Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Yunus Şahin ve AYSO Zeytinyağı Meslek Komitesi Başkanı İbrahim Özdemir, Çevre ve Şehircilik İl Müdürü Mehmet Taha AL ile zeytinyağı üretimi yapan firmalarda zeytinyağı sıkımı sonucunda ortaya çıkan prinanın ekonomiye kazandırılması hususunda görüşme yaptılar.

Özdemir, ilimiz hem zeytin ağacı sayısı hem de zeytinyağı sıkım tesisleri sayısı bakımından ülkemizde ilk sıradadır. İlimizde faal zeytin sıkım tesisleri 3 faz;  (çıktısı; zeytinyağı, yağlı prina ve karasu)  ve 2 faz; (çıktısı; zeytinyağı ile yağlı prina-karasu birlikte olan)  üretimler şeklinde çalışmaktadır. Mevcut durumda 3 fazlı üretim tesisleri çoğunluktadır. Yeni kurulan tesisler de genellikle iki fazlı üretim modeli kullanılmaktadır. Zeytinyağı tesislerinin bilindiği üzere yıllardan beri en büyük sorunu, zeytin sıkımı sonucunda atık olarak çıkan prinanın ekonomiye kazandırmak olmuştur. Çünkü mevcut durumda prinanın doğal şartlarda ve açık alanlarda kurutulması ile ilgili çevresel faktörler ve yasal cezalar gündeme gelmektedir. Yurt dışında da Yunanistan, İtalya ve İspanya’da da prinanın kurutulması ve karasuyun bertarafı ile ilgili fabrikaların üstesinden gelebileceği maliyetlerde tam bir çözüm bulunamamıştır. Yurt dışında bu sorun, tesislerin yoğunluğuna göre bölgesel alanlarda gerek zeytinyağı tesislerinin bir araya gelmesi ve kooperatifleşmesi gerekse diğer yatırımcıların öne çıkması ile kurulan prina kurutma tesisleri sayesinde minimum seviyeye indirgenmiştir. Aydın’da da artık fabrikalar bir araya gelerek, 2 faz ve 3 faz dan çıkan prina ve karasuyun değerlendirilerek ekonomiye kazandırılması mümkün olacaktır. Bu durum da iki faz ve üç faz çalışmadan kaynaklı farklı düşünceleri de ortadan kaldırılacaktır.  Bu sebeple, Aydın bu konuda en büyük potansiyele sahipse, Bakanlık koordinasyonunda yerel katılımcıları da bir araya getirerek, prina kurutma tesisleri yatırımları için model oluşturma ve teşvik imkânları sunulmalıdır. Bu konuda Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğümüzden yardım talep ediyoruz. “ dedi.

AYSO Başkanı Şahin, “ Mevcut durumda üyelerimiz zeytin sıkım tesisleri arasında birlik sağlanması ve sektörün geleceği için mutlak suret ile prinanın ekonomiye kazandırılmasında mevzuata da uygun şekilde yatırımlar yapıldığında tüm tarafları memnun edecek bir yapı oluşacaktır. Prinanın yakıt olarak kullanılması en uygun şartlarda kurutulmasına bağlıdır. Eğer bu hızlı bir dönüşümle yapılırsa direkt tüketilebilecek zeytinyağı da elde edilebilecektir. Bu sistem iki taraftan da sektöre katkı verecektir. Çünkü çevre duyarlılığı her zaman ön planda olursa mevzuat açısından da cezalarla karşı karşıya kalınmaz. Mevcut durumda ekonomide yaşanan zorluklarla beraber, gündemdeki cezaların zeytin sıkım tesislerinin ödemesi mümkün değildir. En uygun çözüm idarenin belirleyeceği bir model ve teşvik mekanizması ile prina kurutma veya prinadan enerji üretim tesis yatırımlarının önü açılmalıdır. Bunun gerçekleşmesi içinde yereldeki fabrikaların ve yatırımcıların bölgesel olarak bir araya gelmesi gerekmektedir. Bu çabalar sonucunda, nasıl zeytin sıkım tesislerinin üretiminde ilimiz üs haline geldiyse prina tesislerinin teknolojik olarak üretilmesinde de önemli bir merkez haline gelebilir” dedi.

Çevre ve Şehircilik İl Müdürü Al, “Aydın’ da 160 civarında zeytin sıkım tesisi var. Kapasitesine göre küçük ve büyük bu işletmelerin çevre mevzuatı kapsamında cezalar ile karşı karşıya kalmamaları için;  2 faz ve 3 faz üretimde açığa çıkan prinanın tek başına yapılacak tesislerle değil bir araya gelerek bölgesel anlamda hizmet verecek kurutma tesislerinin kurulması ile mümkün olduğu Bakanlık nezdinde birçok toplantıda dile getirilmiştir. Bu konuda Aydın ülkemizde önderlik yapabilir. İyi bir model oluşturulursa, bu oluşuma ortak olacak zeytin sıkım tesisleri mevzuat ve ekonomik olarak yaşadıkları sıkıntıları aşabilirler. Bugüne kadar, prinanın nasıl kurutulması gerektiği ve karasuyun bertarafı için lagün sistemlerin nasıl olması gerektiği mevzuatta açık olarak belirtilmiştir. Buna rağmen sıkıntıların devam etmemesi için bir araya gelinmesi ve ortak yatırımlarla çözüm bulunması önem arz etmektedir. Bu konuda, İl Müdürlüğü olarak yapılacak tüm çalışmalarda katkı vereceğimizi bildirmek isterim. Aydın için artık bu sorunun en faydalı şekilde çözülmesini bizlerde tüm fabrikacılar kadar istiyoruz.” dedi.

AYSO Başkanı Şahin desteklerinden dolayı Çevre ve Şehircilik İl Müdürü Mehmet Taha Al’ a teşekkür ederek, en kısa sürede sektör temsilcilerini bir araya getirerek bu konuları aktaracaklarını ve üreticilerin de artık ortak akılla bir sonuca varacaklarına inandığını ifade etti.